+ نقدی برکتاب تاریخ معاصر

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

 

عنوان :

 

 

آسیب شناسی و نقد و بررسی کتاب تاریخ معاصر ایران

 

 

 

نویسنده مقاله :

نصراله خسروی

 

 

سمت : دبیر منطقه لنده

 

مدرک : فوق لیسانس تاریخ

 

به نام خداوند جان و خرد

آسیب شناسی و نقد و بررسی تاریخ معاصر ایران سال سوم ، کد2/253 ،چاپ 1387 «درود خداوند بران کسی که عیب هایم را به من هدیه داد» . پیامبر اسلام

مقدمه

آشنایی با سیر زندگی انسان ، شکل گیری و رشد و سقوط تمدن بشری ، ویژگی ها جوامع و ملت ها از طریق مطالعه و تحقیق در تاریخ امکان پذیر است چرا که تاریخ عرصه پندگیری و عبرت آموزی از رویدادهای گذشته است و آگاهی از پیشینه و  ریشه های سرزمینی است که در آن زندگی می کنیم ما را در انتخاب راه و روش بهتر و معقولتر زیستن یاری می دهد. به طور کلی انسان یا جامعه ای که از ریشه های حیات بخش و هویت ساز تاریخی خود غافل باشد در مقابله با حوادث و رویدادهای اجتماعی –سیاسی و ... همواره تسلیم آن حوادث گشته و از ساختن آینده و ایجاد تحولات بزرگ عاجز می ماند . کتاب تاریخ معاصر سال سوم هم می بایست در راستای همین اهداف و آشناساختن نسل جوان با رویدادها و حوادث یکی در سده اخیر کشورمان طراحی و نوشته شود .

گره خوردن سرنوشت این بخش از تاریخ با سیاست و حکومت های وقت شفاف و علمی بودن را که ویژگی یک تاریخ واقعی است از آن گرفته و این امر باعث شده تا در سالهای اخیر چندین بار با دگرگونی و تغییر چاپ همراه شود که البته باید گفت این امر مختص جامعه ایران نیست.

به طور کلی نقد کردن یعنی عیب های پنهان را نمایاندن ، ارزیابی کردن ، بررسی ، شناسایی نمودن و زیر و رو کردن کلام است .

انسان با لذات خوبی ها را می خواهد و از بدی ها گریزان است. اما نه آنگونه که اگر کسی بدی ها را جهت خوب بودن ما گوش زد کند دچار رنجش و ملال شویم. از آنجا که ما انسان هستیم. دارای لغزش و خطاییم چنانچه جد بزرگوارمان هم از این لغزش در امان نماند لذا هیچ کس نمی تواند ادعا کند که بدون اشتباه و خطا می باشد . از انجا که مورخ در حکم انتقال دهنده ی میراث گذشته جهت عبرت انگیزی نسل های امروزی است وظیفه ای بس سنگین بردوش دارد او باید داوری راستگو و امانتدار باشد بهترین مورخان کسانی بودند که دارای دو ویژگی فوق بودند . از طرفی مورخی که سرگذشت پیشینیان را قضاوت می کند باید با بی طرف و عادل باشد.

لذا تجربه ی کاری و مطالعات تاریخی چندین ساله حقیر را وادار نموده تانکاتی چند را در خصوص کتاب تاریخ معاصر ایران یادآوری نمایم . امید است آنچه را با واقعیت مطابقت دارد بپذیرید واگر نه بر بی سوادی حقیر خرده نگیرید. همچنین امیدوارم روزی آید که از انتقادات و تذکرات و پیشنهادات سازنده ی دیگران روی درهم نکشیم و آنها را بر دیده نهیم و به کار بندیم. از طرفی از نویسندگان گرامی کتاب عاجزانه می خواهم مبادا از این گفته ها روی در هم کشیده و تغییر کنند . چون بنا به گفته حافظ : پند حکیم عین صواب است و محض خیر

فرخنده بخت آنکه به عین رضا شنید

قبل از هرچیز باید از زحمات و تلاش های بی شائبه ی نویسندگان این کتاب صمیمانه تشکر و قدردانی نمایم که با تحمل مرارت ها و سختی های فراوان که نوشتن یک کتاب تاریخ معاصر خصوصا در جامعه رنگارنگ ایران با تنوع و دیدگاههای مختلف همراه دارد موفق شدند کتابی را روانه مدارس کنند که مورد قبول اکثر دبیران تاریخ می باشد. ولی از آنجایی که هیچ دیدگاهی مطلق نیست و تمام آراء و اندیشه ها قابل نقد و بررسی هستند و همین نقدهاست که به صیقل دادن و شفاف شدن اندیشه های متقابل کمک می کند و باعث می شود تا رسیدن به مقصود یعنی همان حقیقت تاریخی هموارتر و آسانتر شود.

از آنجا که این کتاب دارای محاسن فراوانی است ابتدا خوبی های آنرا یادآوری می کنم چون نباید دنبال عیب ها باشیم بنا به مصداق.

عیب می جمله بگفتی هنرش نیز بگوی 

           نفی حکمت مکن از بهردل عامی چند

1-نویسنده کتاب حدود دو دهه سکان دار سیاست خارجی کشورمان بود از اینرو با تحولات جهان در دوره معاصر آشنایی کامل دارد از طرفی بر منابع ، اسناد ، آرشیوها و کتابخانه های زیادی دسترسی داشت.

2-بخش هایی از حوادث کتاب در زمان نویسنده رخ داده یا به نوعی خود با آنها درگیر بوده است مانند انقلاب اسلامی –جنگ ایران و عراق و...

3-نویسنده یک دیپلمات است زبان دیپلماتیک علیرغم سادگی و روانی تاحدودی دو پهلو می باشد.

4-نثر کتاب ساده شیوا و روان و از نظر ویراستاری قابل قبول است.

5-آوردن عکس ها و زندگی نامه های شخصیت های تاریخی مطالب کتاب را فهمیدنی تر و خواندنی کرده است.

6-توجه به مطالبی از جمله اندیشه و جستجو ، بیشتر بدانید ، فکر کنید و پاسخ دهید برگی از تاریخ علیرغم آنکه حجم کتاب را زیاد کرده اما جالب هستند.

7-تسلط نویسنده بر مطالب نشانه دانش گسترده و درک درست او از اوضاع و احوال دوران معاصر دارد.

8-بهترین حسن کتاب مستند بودن و توجه به ارجاعات و پاورقی ها و استفاده از همه ی منابع و سایت های اینترنتی موجود و همچنین آوردن کتاب نامه در پایان آن می باشد.

اما نقدهای وارده به کتاب به قرار زیر می باشد :

1-در مبحث واگذاری امتیازات به بیگانگان نسبت به امتیازات داده شده به روسیه کمتر توضیح داده به نظر می رسد که این امر تحت تاثیر روابط خوب ایران و روسیه در دوره های کنونی می باشد و بنابراین نباید شعر زیبای نسیم شمال را از یاد برد که گفت :

خاک ایران شده ویران زسه فیل               روس فیل انگلو فیل آلمان فیل

2-بهتر بود مطالب آغاز کتاب یعنی همان قسمتی که تحت عنوان مروری بر پیشینه و تاریخ ایران از آغاز تا دوران قاجار را جز قسمت اصلی کتاب می آورد و از حجم تعدادی دیگر از صفحات کتاب می کاست. زیرا دانش آموزان باید پیشینه ی درخشان تاریخی خود قبل از مشروطه را بدانند . و از طرفی به مطالب برای مطالعه توجهی نمی کنند .

3-همانطوری که در مقدمه عرض شد مهمترین فایده ی تاریخ عبرت آموزی و تقویت روحیه وطن پرستی می باشد. متاسفانه در جای جای این کتاب نه تنها دانش آموزان عبرت نمی گیرند و نسبت به کشور خود خوشبین نمی شوند بلکه بدبین و ناراحت و سرخورده هم می شوند . مثلا در ماجرای روشنفکران عصر قاجار می گوید که این گروه اگرچه در دادن آگاهی افکار نقش داشتند اما در خدمت بیگانگان و وابسته به غرب بودند مانند ملکم خان، سپهسالار و ... این در حالی است که ما غیر از این ها کسی را نداریم و در زمان خودشان خیلی کار کردند .

4-ما برای درک و فهم مطالب تاریخی و چگونگی رخداد آنها باید به زمان وقوع آنها برگردیم . عینک همان زمان را بزنیم . ببینیم که شرایط اجتماعی و سیاسی و اقتصادی جامعه آن زمان چگونه بود . نمی توانیم با این همه آگاهی با عینک امروز برویم و آنها را مورد بی رحمانه ترین حملات قرار دهیم. و بگوییم چرا چنین کردند و چنان نکردند. آقای نویسنده محترم !! آن زمان زیر پرچم انگلیس رفتن یک افتخار بزرگ بود . ولی حالا براثر تنویر افکار و رشد و آگاهی می فهمیم که کار بدی بود. پس لطف کنید کمی انصاف داشته باشید.

5-در بین قاجارها یک نفر آدم خوب ، ترقی خواه و ایراندوست به نام عباس میرزا وجود داشت که می بایست در قسمت هایی از بیشتر بدانید به شرحی از زندگی و اقدامات او اشاره می شد.

6-کلمات و اصطلاحات مشکل و خارجی کتاب باید در بخش جداگانه ای از پایان کتاب تعریف و معنی شوند مانند : موسیو، فراماسونری ، مستشار و ...

7-به نظر می رسد کتاب تحت تاثیر تئوری توهم و توطئه نوشته شده و گویا تمام جهان با ما دشمن است هرکه با سیاست های ما مخالف است دشمن و سیاه است و هرکه دوست ما خوب و مفید است.

8-در این کتاب تمام بدبختی هایی که بر سرملت ایران آمده کار استعمار بود و کمتر خودمان در آنها نقش داشتیم. پس آن 15 میلیون جمعیت ایران معذرت می خواهیم یا همگی احمق بودند و هیچ حالی شان نمی شد یا ایران خالی از سکنه بود می گوئید کشیدن راه آهن در جهت منافع استعمار بود آیا ملت ایران از این را آهن استفاده نمی کند ؟ استعمار اگر زیان دارد فوایدی هم دارد . قطعا اگر آنها نبودند ما صاحب این تکنولوژی نمی شدیم.

9-در بحث مشروطه هیچ اشاره ای به معنی این کلمه و مفاهیم آن از کجا آمد نشد.

10-بهتر بود در صفحاتی از کتاب تحت عنوان بیشتر بدانید قسمت هایی از زندگی نامه و فعالیت های دو سید مشورطه خواه یعنی آیت الله بههبهانی و آیت الله طباطبایی آورده می شد .

11-مشوق محمدعلی شاه در ماجرای به توپ بستن مجلس دولت روسیه بود که به آن اشاره نگردید.

12-علیرغم اینکه نویسنده در مقدمه بیشتر به تاریخ تحلیلی و علمی تاکید دارد اما بعضی از مطالب کتاب سیر روایی ونقلی دارند نه تحلیلی و علمی

13-در اینکه خاندان پهلوی با حمایت و بوسیله انگلستان روی کار آمدند شکی نیست اما ایا تمام اقداماتی که در زمان آنها انجام شد در جهت منافع انگلستان بوده و ملت ایران هیچ استفاده ای از آنها نکردند .

14-درس تاریخ باید درس عبرت انگیزی و انساندوستی باشد . نباید در آن ذهن بچه ها را نسبت به مردان کشورمان ، کشورهای دیگر و ادیان و فرقه های دیگر منفی کنیم. این بچه ها می خواهند در این جهان با دیگر ملت ها با مسالمت زندگی کنند آنها را متعصب بار نیاوریم.

15-در حال حاضر حکومت جمهوری بهترین نوع حکومت است و اکثر کشورهای جهان این نوع حکومت را دارند در مبحث جمهوری رضاخانی مطلب به درستی ارایه نشد و دانش آموزان آنرا نمی فهمند.

16-در بحث های مربوط به کودتای 28 مرداد 1332 ه.ش نویسنده بیشترین علل شکست کودتا را دکتر مصدق می داند در حالی که به کارشکنی های آیت اله کاشانی و همراهی او با شاه هیچ اشاره ای نمی کند علیرغم آنکه در منابع معتبر به آنها اشاره گردید .

17-بار ازشی دادن در کتاب های تاریخی و علمی که باید متکی به اسناد باشد کار درستی نیست . نثر کتاب دارای بار ارزشی زیادی است مانند استعمار ستیز ، اسلام شیعی ، روحانیت پیشرو و ...

18-ای کاش نویسنده محترم اصول و یا لوایح شش گانه را در قسمتی از درس مربوطه می آورد تا دانش آموزان در مورد آنها خود قضاوت کنند و آنها را اصلا بدانند .

19-اگر رضا شاه نبود قطعا شیخ خزعل با همکاری اعراب و پشتیبانی انگلستان خوزستان را از ایران جدا می کرد . اما نظر نویسنده چیز دیگری است .

20-در مبحث بیشتر بدانید صفحه 142 تصویر شهید سید علی اندرزگو مشخص شود که نامبرده اگر سید است چراعمامه سفید برسردارد.

21-در درس بیست و دوم عوامل زمینه ساز جنگ ایران و عراق به درستی ارائه نشده .

22-نویسنده در خصوص اشغال سفارت آمریکا در ایران و قطع رابطه دو کشور و دیگر عواملی که در این راه نقش داشتند یاد نکرده و از کنار آن سرسری رد شد.

در خاتمه یادآوری می کنم آنچه گذشت از دیدگاه خودم جای بررسی و نقد را دارد و آنها را در این مقاله کوتاه آوردم تا اگر به کار آیند به کار بسته شوند و اگرنه راهنمایی و ارشاد نمائید .

پایان

سال تحصیلی 88-1387

 

 

    پيام هاي ديگران()   لینک

---

+ سوالات مسابقه کتابخوانی تاریخ استان کهگیلویه و بویر احمد

به نام خداوند بخشنده و مهربان                                                                         وقت : 40 دقیقه سوالات مسابقه کتابخوانی دبیران تاریخ استان کهگیلویه وبویر احمد (بهمن 87)     نام ونام خانوادگی                                    شهرستان / منطقه

1-کدام یک از پیشتازان اصلاح مذهبی دراروپا نیست؟

  الف-جان ویکلیف         ب-اینیگودولویولا       ج-یان هوس        د-دسیدریوس اراسموس

 2-هدف از تشکیل فرقه  ژزوئیت (یسوعیان) دردوره اصلاحات مذهبی چه بود؟

  الف- تربیت نسل جوان براساس تعالیم لوتر         ج- جمع آوری ثروت برای تقویت پروتستانها   

  ب- تقویت کلیساهای ملی دراروپا                     د- تربیت افرادی برای فداکاری درراه اهداف کلیسا

3-کدام گزینه از عقاید فیلسوفان بزرگ اروپا درقرون جدید نیست؟

  الف- اعتبار بخشیدن به خرد و عقل بشری            ج- پایبندی خرد انسانی به عقاید پیشینیان

  ب- رهایی اندیشه ی انسانی ازامرونهی دولت ها     د- رهایی از قید وبند احکام کلیسایی

4-کدام توضیح درباره ی "خداپرستی طبیعی"که درعصر روشنگری رواج یافت ،درست است؟

  الف- خداپرستان طبیعی ملحد بودند.       ج- همه ی آرای ادیان را خرافات می دانستند.          

  ب- طرفدار کشیشان وروحانیون پروتستان بودند.   د- باورداشتند که خداوند همواره درکارجهان مداخله نمی کند.

5-از نتایج شکل گیری اقتصاد سوداگری یا مرکانتلیسم کدام مورد درست نیست؟

   الف- افزایش صدور مواد خام                   ج- رشد ناسیونالیسم

   ب- توسعه سیستم بانکی                           د- تقویت سیاست استعماری کشورهای قدرتمند

6-ازپیامدهای صلح وستفالی(1648.م):

    الف-ازبین رفتن دولتهای سوئیس وهلند                      ج- تقسیم اروپا میان انگلستان وفرانسه

    ب-افزایش قدرت ونفوذ امپراطوری مقدس روم          د-افزایش قدرت ونفوذ فرانسه

7-درمورد اتحاد مقدس کدام گزینه درست است؟

    الف-پس از انقلاب های1848م اروپا واز اتحادیه های آلمانی شکل گرفت.

    ب-پس از شکست ناپلئون وبرای جلوگیری از انقلاب در اروپا بود.

   ج-درآستانه انقلاب آمریکا واز اتحاد ایالات مختلف آمریکا بود.

   د-درفاصله ی دوجنگ جهانی واز کشورهای محور برای مقابله با کمونیسم به وجود آمد.

8-کدام مکتب سیاسی معتقد است که وجود هر نوع دولت مغایر آزادی است و جامعه نیاز به حکومت ندارد؟

  الف- شوونیسم           ب-آنارشیسم      ج- سکولاریسم        د- دسپوتیسم

9-دستاورد تلاش اروپائیان درجستجوی راه دریایی شرق چه بود؟

  الف- ساختن کشتی های جنگی                 ج-ارتباط دوستانه با عثمانی

  ب- تجارت با مسلمانان                           د-اکتشافات جغرافیایی

10-شورش بزرگ سپاهیان درهند،دولت انگلیس را وادار به چه اقدامی درمورد مردم هندوستان کرد؟

   الف- تبعید روشنفکران هند                      ج-تغییر سیاست خود درهند

   ب-ترویج زبان انگلیسی                          د-  دادن امتیازبه گورکانیان هند

11-هدف از قیام"تای پینگ"درچین چه بود؟

   الف- مبارزه با مسیحیان    ب- مبارزه بافساد،فقر ونابرابری     ج-توسعه سیاسی درچین د- برقراری نظام جمهوری درچین

12-کدام مورد از نتایج واثرات شکست روسیه از ژاپن درسال 1904م نیست؟

  الف- جنگ جهانی اول     ب- انقلاب مشروطه ایران     ج- انقلاب روسیه        د- قیام مشت زنان درچین                     

13-درمورد جنگ کریمه گزینه ی صحیح کدام است؟

   الف- نیروهای عثمانی،فرانسه وانگلیس علیه روسیه جنگیدند.

   ب-  روسیه،انگلیس وفرانسه علیه توسعه طلبی عثمانی باهم متحد شدند.

   ج-  توسعه طلبی عثمانی دربالکان عامل وقوع جنگ بود.

   د-  منجر به پیروزی روسیه وتسلط آن کشور بر دریای سیاه شد.

14-عهد نامه برست لیتوسک چه زمانی ومیان کدام کشورها امضاءشد؟

   الف- درجنگ جهانی اول،ایتالیا-متفقین                ج- درسال 1905م ,روسیه-ژاپن

   ب-پیش از جنگ جهانی دوم ،آلمان –شوروی        د- درجنگ جهانی اول،روسیه –آلمان

15- بر اساس کدام معاهده انگلستان وفرانسه معاهده ی ورسای را تاحدودی برای آلمان تعدیل کردند؟

    الف- راپالو          ب- لوکارنو              ج- برلین           د- بریان-کیلوگ

16-چرا درسال دوم جنگ جهانی اول ایتالیا به متفقین (اتفاق مثلث) پیوست؟   به دلیل :

    الف- اختلافاتی که با آلمان داشت.           ج- وعده های فرانسه وانگلستان در دادن مستعمراتی به این کشور.

    ب- ترس ازتجاوز اتریش به مرزهایش.      د- قوی تر بودن کشورهای اتفاق مثلث.

17-در ارتباط با قرارداد ورسای کدام مورد درست نیست؟

   الف- تقسیم آلمان بین کشورهای پیروز جنگ                 ج- تقسیم مستعمرات آلمان بین متفقین

   ب- محروم کردن عثمانی از کلیه مستعمراتش                د- تحمیل غرامت به آلمان

18-به موجب کدام معاهده انگلیس وفرانسه درجنگ جهانی اول خاورمیانه عربی را بین خود تقسیم کردند؟

     الف- سایکس –پیکو        ب- بریان –کیلوگ        ج-  سن استفانو           د- پوتسدام

19 -کدام گزینه درباره جامعه ملل درست نیست؟

   الف- با هدف تامین استقلال کشورها ی جهان بوجود آمد.

    ب- با هدف صلح وامنیت جهانی بوجود آمد.

    ج- اولین موضوع مطرح شده در آن شکایت ایران بود.

    د- خروج ژاپن ،ایتالیا وآلمان از آن بی اثر شدن جامعه ملل را موجب شد.

20- چرا پس از حمله ی آلمان به فرانسه دولت مارشال پتن تصمیم گرفت با هیتلر صلح کند؟

   الف- ضعف بیش ازحد فرانسه در مقابل آلمان

   ب- مارشال پتن بر خلاف ژنرال دوگل طرفدار هیتلر بود.

   ج- جلوگیری از تصرف بقیه خاک فرانسه

   د- جلوگیری از بمباران آلمانها وحفظ میراث فرهنگی فرانسه.

 

21-به دنبال چه واقعه ای دولت شوروی مذاکرات سالت  واستارت را با آمریکا آغاز کرد؟

   الف- پس از مطرح شدن ابتکار دفاع استراتژیک توسط رئیس جمهور آمریکا

   ب- پس از بمباران اتمی ژاپن توسط آمریکا

   ج- پس از پیاده شدن انسان به کمک موشک بالستیک آمریکا درکره ماه

   د- پس از مطرح شدن طرح چتر دفاعی ضد موشکی رئیس جمهورآمریکا

22- اصل چهارم از برنامه های ترومن رئیس جمهور وقت آمریکا درکدام کشورها اجرا شد؟

    الف- کشورهای خاورمیانه وخاورنزدیک                 ج- کشورهای آسیای شرقی وآفریقا

    ب- کشورهای اروپای غربی                                د- کشورهای آمریکای لاتین وآفریقا

23- شدیدترین بحران منطقه ای دردوران جنگ سرد کدام است؟

   الف- بحران عدم تخلیه ایران توسط نیروهای شوروی

   ب- بحران مربوط به جنگ کره

   ج- بحران مربوط به تشکیل کنفرانس ملل ستمدیده مشرق زمین توسط شوروی

   د- بحران مربوط به حمایت شوروی از چریکهای کمونیست یونان

24-اعلامیه ی بالفور درسال1917م درچه موردی بود؟

   الف- فرمان تشکیل یک دولت یهودی در فلسطین

   ب- تقسیم سرزمین فلسطین وتشکیل دولت یهود

   ج- موافقت بانظر کنگره یهودیان مبنی بر تشکیل دولت یهودی در فلسطین

   د- دستور مهاجرت یهودیان از سراسر جهان به فلسطین برای تشکیل دولت یهود

25-طی کدام کنفرانس درسال 1993م یاسر عرفات ضمن قبول موجودیت اسرائیل ،کرانه ی باختری رود اردن ونوار غزه رابه عنوان قلمرو حکومت خود گردان تحویل گرفت؟

   الف- فاس           ب- اسلو             ج- شرم الشیخ                د- امان

26-ایران درکدام یک از پیمان های زیر عضویت نداشت؟

   الف- سیتو        ب- سنتو             ج- بغداد             د- غیر متعهدها

27-کدام مورد در ارتباط با اصلاحات در شوروی نادرست می باشد؟

   الف- هدف پروسترویکا انطباق اقتصاد شوروی با تحولات اقتصادی وفنی جهان سرمایه داری بود.

    ب- پروسترویکا برای شوروی یک مسئله ی داخلی بود وتاثیری درکشورهای دیگر بلوک شرق نداشت.

    ج- بر اساس گلاسنوست ،شوروی اروپای شرقی را درانتخاب هرنوع سوسیالیزم آزاد گذاشت.

د- بر اساس تفکر نوین سیاسی ،دوابر قدرت درمسائل جهانی ومنطقه ای باهم همکاری می کردند.

28- بر اساس برداشتهای روشنفکران ایران درسده ی بیستم،نسل روشنفکر ایرانی متاثر از مارکسیسم با چه دیدگاهی به سده ی نوزدهم نگاه می کرد؟

   الف- سده ای که دولتی فاسد به ملت خود ستم می کرد.             ج- سده ی دوران فئودالیسم درحال افول بود.

   ب- سده ی جزم اندیشی وتعصب مذهبی بود.           د- سده ی نوزدهم پیشینه شرم آور انقلاب مشروطه نبود.

29-"پیروی از حکومت ومحکوم کردن هرنوع اصلاحات"از تبلیغات وبرنامه کدام یک از فرقه های زیر بود؟

   الف- گروه شیخی         ب- گروه حاج کریم خانی        ج- گروه بشرویه           د- گروه باب

30- از عواملی که موجب شد قاجارها بدون داشتن توان نظامی وامنیت وثبات اداری ومشروعیت ناچیز بتوانند مدت طولانی در ایران حکمرانی کنند کدام مورد درست نیست؟

  الف- عقب نشینی هنگام رویارویی با مخالفان خطرناک     

  ب- تحریک ودامن زدن به اختلافات گروهی ومنطقه ای   

   ج-ناتوانی چشمگیرجامعه                                                                                                                                                               د- حاکمیت توام با اقتدار درسراسر ایران بربزرگان قبایل

31- پادشاهان قاجار در قبال تاثیر ونفوذ همه جانبه ی غرب در ایران به چه اقداماتی دست زدند؟

  الف- ضمن انجام اصلاحات جزئی وتقویت دولت در برابر جامعه همکاری باغرب را بر مبارزه با آن ترجیح دادند.

  ب- به انجام اصلاحات فراگیر در سطح ملی در برابر این روند واکنش نشان دادند.

  ج- به منظور جلوگیری از آسیب پذیری بیشتر, جامعه را در مقابل دولتهای خارجی تقویت کردند.

  د- به نوآوریهایی دست زدند که علاوه بر تسریع روند تغییرات ،از نفوذ غرب در اقتصاد ایران کاسته شد.

32-درمعرفی روشنفکران سده ی نوزدهم تا مشروطیت کدام توضیح درست نمی باشد؟

  الف-روشنفکران قشر کوچکی بودند که با وجود ناهمگونی قشر متمایزی راتشکیل می دادند.

 ب-آنان خواستار دگرگونیهای بنیادی اقتصادی،سیاسی وایدئولوژیک بودند.

ج-آنان تاریخ را مشیت خداوند می دانستندکه در قالب ظهور وسقوط ادواری سلسله های پادشاهی متجلی می شود.

د-جریان مشروطیت ،سکولاریسم وناسیونالیسم را سه ابزار کلیدی برای ساختن جامعه نوین وتوسعه یافته به حساب می آوردند.

33-در ارتباط با دیدگاه میرزا ملکم خان درمورد عقب ماندگی ایران کدام مورد نادرست است؟

 الف –نژاد ومذهب را علل عقب ماندگی درایران می دانست.

 ب- استبداد سیاسی وانزوای فرهنگی را ازعوامل اصلی عقب ماندگی ایران می دانست.

 ج- نبودن آزادی ومالکیت در ایران را از علل عقب ماندگی می دانست.

 د- نبودن امنیت وقانون درایران را از علل عقب ماندگی می دانست.

34-درجریان تشکیل سازمان های مخفی پیش از مشروطه،طبقه ی متوسط سنتی بیشتر عضو کدام یک بودند؟

    الف- مجمع آدمیت         ب- مرکز غیبی         ج- انجمن مخفی          د- کمیته انقلابی

35- طراح قرارداد1919م چه کسی بود؟

  الف-لرد کرزن         ب-لرد بالفور          ج-لوید جورج          د-آیرون ساید

36- کدام مورد در ارتباط با ویژگیهای دوره ی رضا شاه درست نیست؟

  الف-حکومت رضا شاه باوجود داشتن نهادهای کارآمد،فاقد پایگاه طبقاتی قدرتمند وپشتیبانان اجتماعی نیرومند بود.

  ب- رضا شاه علاوه بر همراهی طبقه ی بالای قدیمی جامعه،از حمایت طبقه متوسط سنتی هم برخوردار بود.

ج-رضا شاه ضمن همراه کردن برخی خانواده های اشرافی ،آنان را از ایفای نقش به عنوان طبقه حاکم محروم ساخت.                                                                                                                                              د-رضا شاه علاوه بر ناکامی درکسب پایگاه اجتماعی جدید ،بدون پشتیبانی حزب سیاسی سازمان یافته ای حکومت می کرد.

37- درمورد مجلس شورای ملی دوره مشروطه (تا پایان حکومت رضا شاه)کدام توضیح درست است؟

   الف- کوتاه بودن دوره ی نمایندگی مجلس(2سال)به ثبات کابینه ها کمک  می کرد.

    ب-  فشار خارجی به تعطیلی مجلس اول وتنش های داخلی به انحلال مجلس دوم منجر شد.

    ج- قدرتی که از نظر قانونی به مجلس داده شده بود نمی توانست زیاده روی های پادشاه را مهار کند وبرامور دولتها کنترل داشته باشد.

    د- اختیارات مجلس ازلحاظ قانونی می توانست از دیکتاتوری جلوگیری وامور دولتها را کنترل نماید.

38- در ارتباط با تاریخ ایران (از شهریور 1320 تا کودتای 1332) کاملترین منبع کدام است ؟ الف- مقاومت شکننده  (جان فوران     ج- بحران دموکراسی در ایران(فخرالدین عظیمی)     ب- سالهای بحران (محمد ناصر قشقایی)                          د- سپیده دم در ایران ( شولتسه – هولتس)

39-از اهداف قوام در تشکیل "حزب دموکرات ایران "( 1325 )کدام مورد درست نیست؟    حزب دموکرات:

الف- تلاش قوام برای شکست نامزدهای طرفدار شاه وگروههای سیاسی دیگر وبرتری طرفدارن خود در مجلس بود.

ب- برای برقراری توازن ومقابله با برنامه های حزب توده بوجود آمد.

ج- برای همکاری وائتلاف بادموکراتهای آذربایجان وکردستان شکل گرفت.

د- در راستای مقابله با چپ وراست تشکیل شد.

40- درارتباط بااصلاحات ارضی کدام توضیح درست نیست؟

   الف- از بین بردن قدرت زمیندارن به نفع قدرت دولتی درروستاها ووفاداری زمین داران جدید به رژیم از اهداف اصلاحات ارضی توسط شاه بود.

  ب- اصلاحات ارضی از برنامه های دولت کندی رئیس جمهور وقت آمریکا وبه منظور مقابله با انقلابها ی کمونیستی درکشورهای جهان سوم بود.

   ج- با رای وتصویب مجلس شورای ملی وسنا،اصلاحات ارضی دردوره ی نخست وزیری امینی آغاز شد.

   د- مرحله ی دوم اصلاحات ارضی با انقلاب سفید وبرای نشان دادن ابتکار این برنامه توسط شاه آغاز شد.

41-ویژگیهای ضدیت با دربار ،کمونیست،یهود،روحانیون وسرمایه داری از برنامه های کدام گروه سیاسی دردوره ی پس از شهریور 1320بود؟

   الف – حزب ملت ایران        ب- حزب ایران        ج- حزب زحمتکشان     د- نیروی سوم

42-کدام توضیح درمورد حزب توده درست نیست؟

 الف- حزب توده توسط تعدادی از گروه موسوم به 53نفر تشکیل شد.

  ب- نمایندگان حزب توده در انتخابات مجلس چهاردهم آرای بسیار بالایی را نسبت به سایر احزاب کسب کردند.

  ج- رهبران کمیته مرکزی حزب توده بالاتفاق تصمیم گرفتند که از مصدق در مقابل دولت انگلیس دفاع کنند.

 د- حرکتها ی حزب توده درسال1332به تضعیف مصدق ووحدت مخالفان وی منجر شد.                                                          43 - از عواملی که در شکل گیری و پیروزی کودتای 28 مرداد موثر بودند  کدام مورد درست نیست ؟

    الف – تضادهای اساسی و پنهان میان طبقه متوسط سنتی و جدید نهضت ملی شدن نفت

    ب- فعالیت هواداران دربار در قالب دو حزب ملیون ومردم

    ج- فعالیت کمیته مخفی افسران باز نشسته ارتش

    د- قدرتمند شدن حزب توده 

44-از دیدگاه ارسنجانی وزیر کشاورزی دولت دکتر امینی ،هدف از اصلاحات ارضی چه بود؟

   الف- ایجاد طبقه کشاورزان مستقل           ج- بالا بردن سطح تولید توسط کشاورزان

   ب- حفظ زمین داران تجاری                   د- تبدیل اجاره داران به مالکان خصوصی زمین

45-  تبدیل دیکتاتوری نظامی به یک دولت فراگیر تک حزبی از اهداف اساسی کدام حزب بود ؟

  الف- ملیون         ب – مردم         ج- ایران نوین           د- رستاخیز

46-کدام توضیح درمورد نهضت آزادی ایران درست است؟

الف- رهبران آن درجریان15 خرداد به شعار" اصلاحات آری دیکتاتوری نه " اکتفا کردند.                                                 ب- بعد از  15خرداد در صحنه سیاسی ایران ظاهر شدند.

ج- به مبارزه سیاسی درچارچوب قانون اساسی اعتقاد داشتند.

د- معتقد بودند که علما درمبارزه ضد امپریالیستی نمی توانند نقش سرنوشت سازی داشته باشند.

47- ویژگی بارز سخنرانی امام خمینی درعاشورای1342چه بود؟

 الف- حمله ی مستقیم به شخص شاه              ج- حمله به مجلس ودولت

  ب- حمله شدید به آمریکا واسرائیل               د- دعوت به قیام عمومی

48-براساس دیدگاه شریعتی " راه شکست امپریالیسم توسط ملتهای  جهان سوم"کدام مورد درست نیست؟

   الف- بازگشت به میراث ملی وفرهنگی خود             ج- حفظ ارزشها وعزت ملی واخذ تکنولوژی غرب

  ب- بالا بردن رشد وآگاهی واخذ تکنولوژی غرب.        د-. بازگشت به خویشتن نژادی

49-کدام مورد درارتباط با اجرای سیاست فضای باز سیاسی درایران درست نیست؟

الف- آزادی زندانیا ن سیاسی وبازدیدصلیب سرخ جهانی از زندانهای ایران    ج- برکناری هویدا از نخست وزیری

ب- نظارت وکلای خارجی بر محاکمه مخالفان شاه           د- تشکیل کمیسیون برای بازرسی داراییهای بنیاد پهلوی

50-"توسعه ناهمگون"که یکی از عوامل سقوط پهلوی وپیروزی انقلاب اسلامی محسوب می شود به چه معنا به کار برده شده است؟

الف-  توسعه یافتگی نظام اقتصادی –اجتماعی وعدم توسعه نظام سیاسی                                                                                                                                       ب-توسعه بیش از حد سیاسی درجامعه ای عقب مانده.

ج  توسعه   _{^{یافتگی          درابعادمختلف}}.                                                                                                                                                                  د- نظام سیاسی توسعه یافته ونظام اقتصادی توسعه نیافته                                                               

.                                                                                                                    پیروز و سربلند باشید .

.

 

 

 

    پيام هاي ديگران()   لینک

---

+ آثار تاریخی و گردشگری بهمئی

مقدمه :

شهرستان بهمئی در جنوب غربی استان کهگیلویه و بویر احمد و در همسایگی استان خوزستان واقع شده است . این شهرستان در طرف مشرق به بخش لنده و از طرف شمال به باغملک و از طرف جنوب به بهبهان و از طرف مغرب به رامهرمز و از طرف جنوب غربی به امیدیه و آقاجری می رسد . امتداد رشته کوهای زاگرس ، واقع شدن در  استان کهگیلویه و بویر احمد و در دل جلگه ی خوزستان ، شرایط متنوع جغرافیایی ، قومی و تاریخی را در این شهرستان به وجود آورده است . از لحاظ جغرافیایی می توان به موقعیت استراتژیک و نظامی  و وجود دو قسمت سردسیر و گرمسیر و از لحاظ قومی می توان به زندگی دو قبیله از فرزندان عالی و از لحاظ تاریخی می توان به نقش این منطقه در تحولات سیاسی کهگیلویه و شورش سال 1302 هـ .ش و شورش سال 1316 هـ .ش اشاره کرد .

از لحاظ باستانی نیز می توان به تنگه های باستانی سروک ،تنگ کپ وتنگ  ماغر و قلعه باستانی نادر و آثار روستای کارند اشاره کرد که این مکانها آثار باستانی فراوانی را در خود جای داده اند .وجود رودخانه ها و دریاچه زیبای برم الوان جاذبه های خوبی به این شهرستان داده است .همچنین وجود امامزاده هایی مشهور در این منطقه زوار فراوانی را به این قسمت کشانده است . در حال حاضر شهرستان بهمئی دارای یک شهر به نام لیکک و دو بخش مرکزی و بهمئی گرمسیری و چهار دهستان و 171 روستا است که البته برخی از این روستا خالی از سکنه شده اند .

جمعیت این شهرستان بر اساس آمار چند سال پیش در حدود 48200 نفر می باشد که جمعیت شهری در حدود 18504 نفر و جمعیت روستایی در حدود 29696 نفر می باشد . همچنین وجود معادن زیر زمینی و رو زمینی و چاههای نفت و زمینهای کشاورزی حاصلخیز موقعیت مناسبی را در این منطقه به وجود آورده است .ما در این مقاله کوتاه، آثار باستانی و زیبایی هاومکان های زیارتی این شهرستان را مورد بررسی قرار خواهیم داد .      

 

آثار باستانی ، زیباییها و مکانهای زیارتی شهرستان بهمئی .

شهرستان بهمئی مثل دیگر مناطق جنوب غربی ایران سابقه ای طولانی دارد .در این شهرستان آثار باستانی فراوانی وجود دارد که مهمترین آنها عبارتند از :

-سنگ نوشته هاوتصاویر تنگ سروک .

-آثارتنگ کپ در ممبی

-قلعه نادر (الناظر)

-آثار روستای کارند

-دریاچه ی برم الوان           «سروهای خودروی سروک»

-اماکن مذهبی

در اینجا به بررسی این مناطق می پردازیم .

1- تنگ سروک : در شمال شرقی شهر لیکک  تنگه ای وجود دارد که می توانیم آن را بهشت گمشده ی اشکانیان بنامیم . بعد از گذشتن از روستای     گچ بلند وارد تنگه ای می شویم که به علت وجود سروهای کوچک و زیبا1 ، تنگ سروک نامیده می شود .

 در وسط این راه و نرسیده به سنگ نوشته ها یک راه سنگفرش قدیمی چشم مسافران را خیره می کند . 

بعد از گذشتن از این راه سنگفرش، در سمت راست یک سنگ نوشته وجود دارد که در آن نقش دو نفر ایستاده وجود دارد که دستهای راست خود را به طرف بالای تنگه کشیده اند .

 مثل اینکه این دو نفر مسافر ان را به طرف سنگهای بالا که نمایش هیبت و عظمت حکومت الیمایی2 واشکانی است 3راهنمایی می کنند.«شکل روبرو»      

 

 

                                                                            «دومرد راهنما درسنگ اول تنگ سروک»

                                                           

 

بعد از طی مسافتی به دو سنگ بزرگ که رو در روی هم قرار دارند می رسیم . سنگ سمت راست (به شرطی که از پایین به طرف بالا حرکت کنیم ) سنگ اصلی و معروف به  برد رستم و یا سنگ رستم است«شکل روبرو» در این سنگ نقوش فراوانی از قبیل شکار شیر یا حیوانات دیگری به دست پادشاه ، صحنه ی اهدای حلقه ی قدرت و یا تاجگذاری ، سربازان مسلح غیر مسلح که به نظم خاصی ایستاده اند و همچنین آتشگاه و نمایی از اهورامزدا وجود دارد . همچنین تخت شاه و تزئینات آن ، عقابهایی که به عنوان پایه های تخت هستند، برسم ، تزئینات اسب و لباس و شکل و قیافه ی سربازان ، کلاه و تزئینات سر و صورت و لباس شاه و یا حاکم و همچنین خطوطی به زبان آرامی یا پهلوی اشکانی وجود دارد1

 در سنگ سوم2 که روبه روی سنگ اصلی قرار دارد«شکل روبرو»  صحنه ی جنگ پادشاه و یا پهلوان و یا سرداری به نمایش گذاشته شده است که متأسفانه نیمی از آن در اثر بی مهری طبیعت تخریب شده است .نقش کمان ( سلاح ملی ایرانیان )، نیزه ، تزئینات اسب ، شکل و قیافه ی مرد سوار بر اسب ، سربازان و قیافه ی تزئینات آنها و همچنین خطوط باستانی در این سنگ چشم هر بیننده ای را خیره   می نماید3در فاصله ای نه چندان دور از این سنگها به طرف بالای تنگه سنگی دیگر وجود دارد که دونفردرآن به مهمانان احترام      می گذارند. ویااینکه درمقابل یک چیز مقدس به حالت احترام ایستاده اند. همچنین نقش فردی دیگر به حالت خوابیده حجاری شده است .

بعد از گذشتن از این سنگها به چشمه ی زیبا و با صفای « گوردک » می رسیم که دارای آبی بسیار گوارا و خنک می باشد . می گویند اسم این چشمه به نام گودرز پهلوان افسانه ای شاهنامه است بعد از طی مسافتی در وسط راه به کنده کاریهایی وسط کوه می رسیم که در اصطلاح محلی به آنها گنجینه  می گویند در زمانهای گذشته اگر مسافری در کاروان بیمار می شد و یا پیر مرد یا پیرزنی طاقت ادامه را نداشتند آنها را در این مکانها وسط سنگهای بزگ یا وسط کوهها می گذاشتند و غذا و آب پیش آنها می گذاشتند . اگر بعد از برگشتن کاروان زنده بودند آنها را با خود می بردند و اگر فوت می کردند همانجا به عنوان مقبره ی آنها انتخاب می شد که این مسئله شباهتی به گور و دخمه های مادها دارد . البته برخی می گویند که در این کنده کاریها اشیاء گران و نفیسی پیدا کرده اند . در این تنگه و در نزدیکی ماغر نمادی به نام «قبر بخیل » وجود داشت که هر فردی که از آنجا می گذشت می بایست تکه سنگی به آن قبر که می گویند مربوط به شخصی بخیل و خسیس بود پرتاب کند که این موضوع نشانگر مردود بودن و زشت بودن بخل و خساست در بین مردم این منطفه بود . این نماد در جریان کشیدن جاده تخریب شد. اگر بخواهیم از راه ماشین رو به تنگه سروک برویم می بایست تقریباً 12 کیلومتر حرکت کنیم و از ماغر نیز بگذریم و وارد تنگه شویم که در این صورت برای رسیدن به سنگها باید حداقل نیم ساعت پیاده روی کنیم . ولی اگر از راه گچ بلند برویم حدود یک ساعت و نیم پیاده روی لازم است .

2- تنگ کپ ؛ بعد از گذشتن از تنگ سروک و تنگ ماغر به دهستان ممبی می رسیم که این منطقه         (تنگ کپ ) با آثار باستانی زیبای خود وجود دارد.1 «عکس روبرو،یک امامزاده قدیمی درتنگ کپ»

ساختمانهای یک تکه از سنگهای بزرگ درست شده است و همچنین قلعه ی (ویل ) زیبایی و عظمت خاصی به این تنگه داده است . در قلعه ی ویل سنگر هایی و مناظری از سنگ و یا ساروج وجود دارد . به گفته ی برخی افراد کهنسال در این منطقه مکان آهنگری وجود دارد که برخی آن را متعلق به دوره هخامنشیان می دانند  این تنگ در مرکز راهی قرار دارد که می توان از طریق تنگ سروک به تنگ کپ و از آنجا به دلی و سپس به چاروسا و سرانجام به سمیرم اصفهان رسید . و می توان گفت علاوه بر راه تنگ پیرزاد ، این راه به عنوان جاده ی ارتباطی مرکز کشور به جنوب و خلیج فارس مورد استفاده قرار می گرفت . در تنگ کپ مقابر قدیمی دو امامزاده وجود دارد .

3- قلعه نادر (الناظر) :

قلعه نادر

قلعه نادر در حدود شمال غرب لیکک واقع است .این قلعه نظامی در طول تاریخ مورد استفاده کسانی قرار گرفت که قصد حکومت و نظارت بر مناطق ارجان و رامهرمز و نواحی اطراف را داشتند . تا جایی که منابع به ما امکان می دهند می توان استفاده از این قلعه را به اسماعیلیان نسبت داد . که در منابع آنها به نام « قلعه الناظر» نام برده شده است . در تاریخ معاصر ، بعد از جنگ بهمئی ها با دولت قاجار در زمان نخست وزیری رضاخان در سال 1303 هـ ش _ و شکست حسین خان بهمئی این قلعه مورد استفاده وی قرار گرفت که به مدت چندین سال از دولت وقت متواری بود و در این دژ نظامی در امان بود . قلعه نادر به صورت طبقاتی است که فقط یک ورودی دارد . و اگر این را مسدود شود ، هیچ انسانی نمی تواند پیاده و به صورت عادی به قلعه ی آن برسد .در بالا ترین قسمت قلعه ، که محل اقامت داعی اسماعیلی و  یا حاکم یاغی بوده است ، مکانهایی ساخته شده است که هنوز آثار آن به صورت دیوارهای بزرگ و با عرض حدود یک متر و نیم تا دو متر وجود دارند . در طبقه های پایین تر محل استقرار همراهان و نگهبانان و در طبقات پایین تر قبرستان و دیگر امکانات لازم وجود دارد . در قسمت پایین قلعه چشمه ی آب گازاران وجود دارد که مورد استفاده قلعه نشینان قرار می گرفت . قلعه نادر طبیعت بسیار زیبایی در هنگام بهار دارد و می توان با ایجاد پارک و امکانات گردشگری صنعت جهانگردی و توریستی را توسعه داد . همچنین برای ورزش کوهپیمایی این قلعه بسیار مناسب است .

4-روستای کارند ؛ این روستا که در دهستان کت واقع است دارای ساختمانهایی با سابقه ی بسیار طولانی    می باشند . همچنین نمای ساخت روستا و طبیعت اطراف آن برای ایران دوستان اهمیتی ویژه دارد . 

5- دریاچه برم الوان :  این دریاچه در قسمت سرآسیاب یوسفی و نزدیکی روستای آب الوان و نزدیک به بخش لنده واقع است . این دریاچه زیبا هم اکنون مورد استفاده مردم همجوار برای تفریح و گذراندن اوقات فراغت و همچنین مسابقات فوتبال محلی قرار می گیرد . در زمانهای گذشته حاکمان محلی برخی از جلسات و میهمانی ها را در کنار این دریاچه زیبا می گذراندند . و از برف سرحد نزدیک دریاچه برای سرد کردن آب و دوغ برای میهمانها استفاده می کردند . این دریاچه حدود 40 کیلومتری شهر لیکک ، آب آن دائمی و ارتفاع آن حدود 1100 متر از سطح دریا و مساحت آن در حدود 15 هکتار و عمق آن در حداقل 12 مترو حداکثر 30 متر است .

6- اماکن مذهبی ؛

در این شهرستان امامزاده ها و پیر هایی وجود دارد که از زمانهای دور مورد احترام و زیارت مردم بومی و مردم همسایه و معتقد قرار می گرفت :

-امامزاد گان سید اسد الله و سید ابراهیم ؛ این امامزاده ها در تنگ منیزور واقع هستند و همه روزه زوار فراوانی این مکان را زیارت می کنند . این امام زاده ها و سادات همجوار متولی در نزد مردم بومی و همسایه از احترام زیادی برخوردار هستند . (تصویر رو به رو)

-امامزاده بابا احمد . این امامزاده در روستایی به همین نام قرار دارد که در محدوده ی دهستان کت واقع است . این امامزاده و شیوخ متولی آن در نزدیک مردم از احترام خاصی برخوردار هستند . و همه روزه زوار فراوانی این امامزاده را زیارت            می کنند.این امام زاده دارای بنایی منحصر به فرد و خاص است     .

 -دیگر امامزاده ها وپیر ها                   

امامزاده غازی محمود در روستای آب الوان – بی بی زینب در روستای ماما زینب – امامزاده عبدالله در تنگ ماغر - امیرالمومنین در روستای آبسل – بابا پیر در تنگ کپ – شاه زیار در پس باغ – بنه پیر در رود تلخ – بریم مالک در رودتلخ – باجره – امامزاده سیاهشیر (سید عبدالصالح ).

 

 

 

امامزاده بابااحمددردهستان کت روستای بابااحمد

 

نمایی ازاول تنگ سروک بانمایی زیبا ازقلعه نادر

نمایی ازطبیعت زیبای تنگ سروک

 

 

 

تصویری دیگر ازدومرد ایستاده درسنگ چهارم تنگ سروک

 

نمایی ازمردخوابیده برتخت درسنگ چهارم تنگ سروک

 

 

نمایی ازمردایستاده درمقابل محراب در سنگ اصلی تنگ سروک

 

 

منابع و ماخذ

1- آذر پیوند،الله بخش،تحولات سیاسی کشورو جنگ گجستان،چویل،یاسوج،1384

2- افشار نادری ،نادر، مونو گرافی ایل بهمئئ ،دانشگاه تهران،1347

3- اقبال آشتیانی،عباس و باقر عاقلی ، تاریخ ایران پس از اسلام ، نامک ، تهران 1378

4- اقتداری ، احمد ، خوزستان و کهگیلویه و ممسنی ، تهران ، انجمن آثار ملی ، 1359

5- تقوی مقدم ، سید مصطفی ، تاریخ سیاسی کهگیلویه ، موسسه ی فرهنگی و پژوهشی چاپ و نشر نظر ، تهران ،1377

6- جعفری ، محمود ، بازشناسی منابع و مآخذ تاریخ ایران باستان ، سمت ، تهران ،1382

7- زیبا کلام ، صادق ، ما چگونه ما شدیم ؟ روزانه ، تهران ، 1377

8- سردار ظفر بختیاری ، خاطرات ، سیاولی ، تهران ،1362

9- شمیم ، علی اصغر ، ایران در دوران سلطنت قاجار ، مدبر ، تهران ،1375

10- صفی نژاد ، جواد ، عشایر مرکزی ایران ، امیر کبیر ، تهران ، 1368

11- غفاری ، یعقوب ، شناسنامه ایلات و عشایر استان کهگیلویه و بویر احمد ، نشر روایت ، تهران ، 1374

12- فسایی ، میرزا حسن حسینی ، فارسنامه ناصری ،ج2 ، امیر کبیر ، تهران ، 1367

13- گیرشمن ، رمان ،ایران از آغاز تا اسلام ، محمد معین ، علمی فرهنگی ، تهران،1385

    پيام هاي ديگران()   لینک

---

+ طراحی آزمون...... (2)

طراحی آزمون پیشرفت تحصیلی  دردرس تاریخ

(ب) تهیه پرسش های امتحانی

 بروشورشماره 2

 تهیه کننده : سرگروه آموزشی درس تاریخ استان کهگیلویه و بویر احمد

بطور کلی آزمون های مورداستفاده در امور پرورشی و روانی را به دو دسته کلی آزمونهای عاطفی و آزمونهای توانایی تقسیم می کنند .

آزمون عاطفی یا شخصیت در پی سنجش وضع موجود آزمون شونده هستند تا رفتار و واکنشهای فرد را در شرایط مختلف پیش بینی کنند و ویژگیهای شخصیت افراد مانند  علاقه ، منش ، سازگاری ونگرش را مورد بررسی قرار می دهند.

آزمون های توانایی : ویژگی آزمون های توانایی آن است که هنگام اجرای آنها از آزمون شونده خواسته می شود تا حداکثر سعی خود را به کار بندد تا بهترین نمره ممکن را بدست آرود این آزمونها به دو دسته تقسیم می شوند :

الف . آزمونهای استعداد ( هوش ) این آزمونها توانایی یا آمادگی فردبرای انجام کارهایی که در پیش دارد ویاظرفیت او را برای یادگیری می سنجند .

 ب :آزمونهای پیشرفت تحصیلی : دانش و اطلاعات و مهارتهایی راکه فرد تا لحظه ای اجرای آزمون کسب کرده است اندازه می گیرند . آزمون های پیشرفت تحصیلی را از نظر هدف ارزشیابی به سه دسته ( تشخیصی یا ورودی ، تکوینی یا مستمر و تراکمی یا پایانی ) تقسیم بندی می کنند.

ارزشیابی ورودی یاتشخیصی:

هدف از ارزشیابی تشخیصی قراردادن دانش آموزان در جای مناسب برای شروع به یادگیری مطالب تازه درسی و کشف علل مشکلات یادگیری آنان دررسیدن به هدفهای آموزشی است.

این عمل معمولاً در آغاز سال تحصیلی یا آغاز ورود به مبحث جدید صورت می گیرد.

 ارزشیابی تکوینی یا مستمر :

 هدف از این نوع ارزشیابی پی بردن به میزان یادگیری فراگیران و درک نقاط قوت وضعف وتغییر رفتار تدریجی آنان می باشد . این نوع ارزشیابی در طول هفته بصورت کتبی و شفاهی انجام می گیرد .

ارزشیابی تراکمی ( پایانی )

هدف از ارزشیابی تراکمی تعیین میزان یادگیری فراگیران در طول یک دوره ی آموزشی به منظور نمره دادن وصدور گواهی نامه یا قضاوت درباره اثر بخشی کا رمعلم و برنامه ی درسی یا مقایسه ی برنامه های مختلف با یکدیگر است. این کار در پایان دوره ی آموزشی یا پایان سال تحصیلی انجام می گیرد .

آزمونهای پیشرفت تحصیلی ابزار کار معلمین ودر کشورما کاربرد زیادی دارد . این نوع آزمونها از نظر روش اجرا به آزمون های کتبی ، شفاهی و عملی تقسیم بندی می شوند. در این قسمت تنها آزمون کتبی پیشرفت تحصیلی مورد  بررسی قرار می گیرند .

آزمونهای پیشرفت تحصیلی کتبی را با توجه به ملاک و شیوه ی نمره گذاری به دو دسته عینی و غیر عینی ( ذهنی )تقسیم می کنند

 آزمونهای عینی ( بسته پاسخ): آزمونهایی هستند که هم سوال وهم پاسخ توسط طراح سوال تهیه ودر اختیار آزمون شونده قرار می گیرد . این آزمونها چون ملاک نمر گذاری آنها شفاف وبه  دور ازذهنیت وسلیقه ی مصحح است و نظر شخصی در نمره دادن دخالتی ندارد عینی نامیده شده اند.

 آزمونهای عینی به سه دسته تقسیم می شوند .

الف . آزمونهای چندگزینه ای

ب. آزمونهای  جور کردنی

پ. آزمونهای درست و نادرست .

 الف آزمونهای چندگزینه ای :

 این آزمون ها شامل تعدادی سوال است که هر یک ازآنها از قسمت اصلی ( یاتنه سوال ) و تعدادی گزینه ( پاسخ ) تشکیل می شود.

و آزمون شونده از میان گزینه های پیشنهادی گزینه ی درست را انتخاب می کند . هر سوال چند گزینه ای از قسمت اصلی یا تنه سوال ، گزینه درست یا پاسخ وگزینه های انحرافی تشکیل شده است .

 مثال در ارتباط با مشکلات عصر ما ، پژوهشگران خطر چه مساله ای را کمتر از بمب اتمی نمی دانند

 الف – فرار مغز ها ب. افزایش جمعیت ج. بحران بیکاری   د. بحران اخلاقی .

از معایب این نوع پرسش ها دشوار بودن ساختن پرسش و تهیه گزینه های انحرافی توسط دبیران می باشد .

 از محاسن این نوع پرسش ها این است که در یک زمان کم تعداد زیادی از هدفهای آموزشی و بخش مهمی از محتوای درس را می توان اندازه گیری کرد .

ب: آزمون های درست ونادرست :

دراین آزمون ها هم سوال وهم جواب در اختیار آزمون شونده قرار می گیرد و آزمون شونده درباره ی جوابها تصمیم می گیرد .

مثال : دولت ایران در جنگ جهانی اول به طرفداری از متحدین وارد جنگ شد . الف –درست  ب- نادرست .

از معایب این نوع پرسش ها ، حدس زدن کورکورانه در جواب به سؤالات زیاد دخالت دارد و سادگی تهیه سوال و عینی بودن از محاسن آنهامحسوب می شوند.

 پ : آزمونهای جور کردنی : آزمونهای جور کردنی از تعدادی سوال تشکیل می شوند که هر یک از آنها شامل دو ستون است . یک ستون معرف پرسش ها و ستون دیگر نشان دهنده پاسخ ها است و آزمون شونده آنها را بهم ربط می دهد

. مثال :                           الف : دادگستری نوین         

 1. لیاخوف                         ب: قانون

2. میرزا ملکم خان               ج: استبداد صغیر

از محاسن این نوع آزمون ، باتوجه به مشخص بودن پاسخ ها ، نمره گذاری دقیق وعینی است و تعداد زیادی از سطوح یادگیری را می توانند اندازه گیری  کنند وازمعایب آن انتخاب کردن شانسی جوابها و امکان تقلب در این نوع آزمون زیاد است و طراحی این نوع پرسش ها فنی وقت گیر و دشوار است .

آزمونهای غیر عینی ( انشائی - تشریحی ): این نوع آزمون ها را از آن جهت غیر عینی می گویند که در نمره گذاری ملاک و سلیقه ی مصحح  تاثیر گذار است وملاک دقیقی برای نمره گذاری آنها وجود ندارد . این آزمونها به دو دسته گسترده پاسخ و محدود پاسخ تقسیم می شوند .

 الف گسترده پاسخ :

در این نوع آزمون محدودیتی برای آزمون شونده در نظر گرفته نمی شود وباتوجه به اطلاعات قبلی و برداشتهای خود آزادانه اندیشه های خود را در ارتباط با یک موضوع یا پرسش بر روی کاغذ می آورد .

این گونه آزمونها برای اندازه گیری سطوح ترکیب و ارزشیابی بسیار مناسب هستند .

 مثال : به نظر  شما چرا مردم در زمان قباد ساسانی به آیین مزدک روی آوردند ؟

 از محاسن این نوع آزمون ، سادگی تهیه سؤال است وبه یادگیری عمیق منجر می شود .

 از معایب این نوع آزمون ، تصحیح ونمره گذاری آن بسیار مشکل ، غیر دقیق و وقت گیر  است .

ب: محدود پاسخ

سوالات محدود پاسخ یا کنترل شده بر خلاف گسترده پاسخ ، آزمون شونده آزادی کامل در جواب دادن به سوالات ندارد  و بایستی در چارچوب شرایطی که از وی خواسته شده پاسخ دهد. این نوع آزمونها برای سطوح درک فهم ، کاربرد و تجزیه و تحلیل مناسب هستند.

مثال : در دو سطر توضیح دهیدواگذاری زمین های اقطاعی به فرماندهان نظامی چه پیامد هایی برای دولت سلجوقی داشت ؟

از محاسن این نوع آزمون سادگی تهیه پرسش و به  کار گیری تعداد بیشتری از آن در مقایسه با  سوالات گسترده پاسخ است و از معایب آن تاثیر نظر مصحح در نمره گذاری است وبه دلیل محدودیت آزمون شونده پاسخ دادن , برای سطوح بالای یادگیری مناسب نیستند .

آزمون های کوتاه پاسخ (عینی – انشائی )

این آزمونها به چند شیوه طراحی می شوند .     الف – بصورت یک جمله پرسشی:

 مثال : رایج ترین خط های دوره ی ساسانی را نام کدام اند ؟

 ب: کامل کردنی

 مثال : روس و انگلیس بر اساس قرارداد 1915  (جنگ جهانی اول) ایران را  ............. تقسیم کردند .

-         نامشخص و نا دقیق بودن  محتوای افسانه ها بدین  دلیل است که .........................................

-          پ: تشخیصی

-          مثال : موارد زیر جزء کدام دسته از منابع کسب  اطلاعات از گذشته محسوب می شوند

1.       نقش ها (         )   2      سندها (          )

 3    ضرب المثل ها (         )  4  اسطوره ها (  )

ا زمحاسن این نوع آزمونها ( کوتاه پاسخ ) طراحی پرسش ساده ، نمره گذاری آنها دقیق وتصحیح آنها ساده است .

واز معایب آن ، نمی توان برای سنجش سطوح بالا ی یادگیری از آن استفاده کرد . وموجب تشویق فراگیران به حفظ مطالب کم اهمیت وجزیی خواهد شد .

رعایت نکات ذیل درطراحی و تهیه انواع سوال ها ضروری است .

الف – پرسش های انشائی گسترده پاسخ

1.       سوال ها بایستی به هدفهای آموزشی کتاب مربوط باشند .

2.       سوال ها بایستی از لحاظ سطح دشواری ، پیچیدگی مطلب  و زمان پاسخ گویی متناسب با آزمون شوندگان باشد .

3.       سؤال ها بایستی تنها آندسته از هدف های آموزشی را شامل شوند که با سایر انواع سوال قابل اندازه گیری نیست.

4.       به آزمون شوندگان حق انتخاب چند سوال از میان سوال ها ندهید .

 ب: کوتاه پاسخ :

1.       سوال را طوری بنویسید که موضوع مشخصی را مطرح کند .

2.        در سوال های کامل کردنی نکات ومفاهیم مهم را حذف کنید .

3.        جاهای خالی را در قسمت آخر سوال قرار دهید .

4.       در یک سوال چند جای خالی قرار ندهید .

پ: سوال های درست و نادرست ( صحیح و غلط )

1.       از کاربرد کلماتی چون غالباً ، همیشه ، بعضی وقت ، هرگز واز این قبیل خودداری کنید .

2.       هر سوال باید کاملاً درست یا کاملاً نادرست باشد .

3.       تعداد سوال های درست ونادرست تقریباً  با هم مساوی باشند .

4.       طول سوال های درست و نادرست تقریباً مساوی باشند.

ت: آزمون های جور کردنی

1.       طول ستونهای پرسش وپاسخ کوتاه باشد .

2.       پرسش ها رابا شماره وپاسخ ها را با حروف مشخص کنید .

3.       از کاربرد علائم ونشانه هایی هدایت کننده که سبب انتخاب پاسخ ها می شوند خودداری کنید .

4.       تعداد پاسخ ها باید بیشتر از تعداد پرسش ها باشد .

ث: آزمونهای چندگزینه ای :

1.       محل گزینه درست را در میان گزینه های انحرافی به طور تصادفی انتخاب کنید

2.       از طرح سوال های گمراه کننده بپرهزید

3.       از بکار بردن کلماتی مانند همه موارد یا هیچکدام خودداری کنید

4.       در سوال های منفی زیر عبارت یا کلمه منفی خط بکشید                         منابع :       

                  اندازه گیری و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی – علی اکبر سیف ،انتشارات آگاه – چاپ هشتم 1373

-         جزوه ی سنجش واندازه گیری ویژه فرهنگیان اعزامی به مدارس خارج از کشور -1383

-         فصلنامه کهن روزگار – دبیرخانه راهبری درس تاریخ –زمستان 1383.

 

 

    پيام هاي ديگران()   لینک

---

+ طراحی آزمون.....

طراحی آزمون پیشرفت تحصیلی در درس تاریخ

الف : طبقه بندی هدف های  آموزشی

 

بروشور شماره (1)

 

تهیه شده توسط سرگروه آموزشی درس تاریخ استان کهگیلویه و بویراحمد

 

·      هدف اصلی آزمون پیشرفت تحصیلی باید تعیین میزان و دامنه ی اطلاعات دانش آموزو توانایی او در بکاربردن معلومات دانش خود در موقعیت های جدید باشدنه تعیین اینکه دانش آموز چگونه  می تواند به سرعت کار کند .

**هدف اصلی از امتحان کمک به یادگیری فراگیران است.

**ارزشیابی را طوری تنظیم کنید که به احساس موفقیت دانش آموزان منتهی شو د .

 

با توجه به اهمیت هدفهای آموزشی در   تدریس وارزشیابی و تنوع هدفهای آموزشی وتفاوت سطح یادگیری در میان دانش آموزان , صاحب نظران در امر آموزش و پرورش طبقه بندی های مختلفی را از هدف های آموزشی به منظور ارزشیابی از سطوح مختلف یادگیری ارائه داده اند که مشهورترین آن طبقه بندی حیطه های سه گانه است. براساس این طبقه بندی هدف های آموزشی در سه حیطه ی عاطفی ,روانی - حرکتی و شناختی قرار می گیرند.

حیطه ی عاطفی اعتقادات ,باورها ,ارزش ها ونگرش ها را در بر می گیرد                                                                                                روانی - حرکتی رفتارهایی را شامل می شود که هم جنبه ذهنی و عقلانی دارند وهم فعالیتهای بدنی لازم  دارند.(فعالیتهای هنرستانی)                                 حیطه ی شناختی  رفتارهایی را در بر میگیرد که جنبه ذهنی وعقلانی دارند.باتوجه به اینکه اکثر هدفهای آموزشی مدارس وسوالات آزمونهای پیشرفت تحصیلی به حیطه شناختی مربوطند در این قسمت  سطوح حیطه ی شناختی معرفی می شوند     سطوح مختلف هدفهای یادگیری در حیطه ی شناختی از ساده به پیچیده عبارتند از :

دانش : ( دانستن - معلومات) منظور از دانش این است که فراگیر بتواند آنچه را یاد گرفته به خاطر آورده و عینا" بازگو کند.سطح دانش پایین ترین سطح یادگیری است وبیشتر جنبه ی محفوظات دارد.                                 مثال : مورخان تاریخ مصر باستان را به سه دوره تقسیم کرده اند .آنهارا نام ببرید.                                                                                   -درک وفهم (فهمیدن) منظور از این سطح آن است که فراگیر بتواندآنچه را یاد گرفته به زبان خودوبا استفاده از کلمات و جملاتی که خودش می سازد بیان کند.(درک مطالب و قدرت بازگویی و تفسیر مطالب)                     مثال :درسده ی نوزدهم یکی از اهداف روسیه درایران رسیدن به آبهای آزاد بود در این مورد توضیح دهید.                                                                 کاربرد (کاربستن )منظور از این سطح آن است که فراگیر بتواندآنچه رافراگرفته در زندگی روزمره ودر شرایط جدید مورد استفاده قرار دهد.( حل کردن مسائل ورفع مشکلات عملی با استفاده از روش هایی که آموخته است        مثال : سال تولد خودرا به میلادی تبدیل کنید                                تجزیه وتحلیل: منظور از تجزیه وتحلیل آن است که فراگیر بتواند اجزاءو عناصر تشکیل دهنده یک مطلب یا یک موضوع رابه اجزاءتشکیل دهنده آن مجزا کرده ورابطه بین اجزاء وعناصر را مشخص کند.(توانایی تشخیص اجزا و عناصروروابط تشکیل دهنده یک مطلب  )                                      مثال:سیاست مذهبی دوره افشاریه با دوره صفویه چه تفاوتی دارد؟       ترکیب وخلاقیت :در این سطح فراگیر باید بتوانداجزاءو وعناصر را به شیوه ای نو وجدید ترکیب نموده ,مطلب و طرح جدیدی بوجود آورد.( خلق آثارو اندیشه های تازه در قالب طرحها ,نقشه ها وروشها                              مثال :حکومت های ایران پیش از اسلام و دوره ی اسلامی را بر روی خط زمان نشان دهید.                                                                     ارزشیابی و قضاوت :بالا ترین و پیچیده ترین سطح یادگیری در حیطه ی شناختی ,ارزشیابی و قضاوت است . در این سطح فراگیر به آن توان علمی رسیده است که بتواند در رشته تخصصی خود در باره ی مطالب وموضوعات مختلف قضاوت وداوری کند .                                                                       مثال : نقش تمدن اسلامی را درایجاد رنسانس اروپا ارزیابی کنید.               _ به نظر شما آیانهضت مشروطه ی ایران در عمل  موفق  بوده است ؟ ( استدلال نمائید ) .           

  اصطلاحات حوزه ی اندازه گیری وارزشیابی

**آزمون وسیله یا روشی  نظام دار برای اندازه گیری نمونه ای از رفتار است .

**  ارزشیابی یک فرایند نظام دار است که برای جمع آوری و تفسیر اطلاعات به منظور تعیین اینکه آیا  هدف های مورد نظر تحقق یافته اند یابه چه میزانی در حال تحقق هستند .

**  امتحان : مجموعه ای از پرسش های منظم و هدفمند برای اندزه گیری آموخته های فراگیران دریک یا چند ماده درسی است .

** اندازه گیری در برگیرنده قواعدی است برای نسبت دادن اعداد به افراد به گونه ای که صفاتی از آنها را به صورت کمیت نشان دهد.

منابع :                                 

-اندازه گیری وارزشیابی پیشرفت تحصیلی - علی اکبر سیف -انتشارات آگاه    چاپ هشتم-   1373                                                                 - جزوه درسی سنجش و اندازه گیری  آقای یزدانپناه                              -فصلنامه کهن روزگار – شماره 4 تابستان  1382

- جزوه سنجش و اندازه گیری فرهنگیان اعزامی به خارج از کشور 1383

 

 

 

 

    پيام هاي ديگران()   لینک

---

+  

    پيام هاي ديگران()   لینک

---

+ درس تاریخ و راهکارهایی برای بهبود وضعیت آموزشی وتغییرجایگاه آن در نظام آموزشی

به نام خدا

درس تاریخ و راهکارهایی برای بهبود وضعیت آموزشی وتغییرجایگاه آن در نظام آموزشی

تهیه شده توسط:گروه تاریخ استان

بروشور شماره3 

سازمان آموزش وپرورش استان کهگیلویه وبویراحمد

معاونت آموزش وپرورش نظری ومهارتی

گروه تاریخ متوسطه استان

دی ماه 86

مدتهاست که درس تاریخ در نظام آموزشی ما مورد بی مهری قرار گرفته است.از یک سو بی توجهی به نقش فرهنگی ،تربیتی وملی تاریخ وتاثیر آن درشکل گیری هویت دانش آموزان و جامعه وبسنده کردن به کلاس ,امتحان ,نمره وقبولی در پایان سال ،دعواهای سیاسی برسر نوشتن تاریخ بویژه تاریخ معاصر،بی تفاوتی و دلسردی دبیران تاریخ ومحصور ماندن در عنوان ها و مطالب درسی با توجه به کم اهمیت جلوه دادن درس تاریخ در میان سایر دروس  ،  ازسوی دیگر بی انگیزه بودن دانش آموزان به دلیل ارتباط آنهابا تاریخ در یک مکان خشک ورسمی  بنام کلاس ,محدودیتهای بازدیدآنها از مکانهای زنده تاریخی وخانواده های دانش آموزان با توجه به تسلط نظام کنکوری بر نظام آموزشی و غم ادامه تحصیل وقبولی فرزندانشان در کنکور, همه را از نقش فرهنگی تاریخ غافل گردانیده است.بدیهی است برای ارتقای جایگاه تاریخ درنظام آموزشی ما توجه به موارد مطرح شده در چار چوب تغییر نگرش مسئولین آموزش وپرورش  استفاده از ابزار و فنون مؤثر در یادگیری و شیوه تدریس ونگرش دبیران تاریخ ضروری است.

الف: تغییر نگرش به درس تاریخ از  سوی مسئولان آموزش و پرورش

- توجه به درس تاریخ  بادرک اهداف فرهنگی وتربیتی آن در آموزش وپرورش ونقش آن در شکل گیری هویت جامعه ما .

-  استفاده از توانایی های دبیران تاریخ و اساتید   این رشته در تالیف کتب درسی تاریخ .

-  توجه به درس تاریخ به عنوان یک درس تخصصی و استفاده از دبیران متخصص در تدریس آن.

-  منظور کردن درس تاریخ در کنکور به عنوان یک درس عمومی برای رشته ها ی غیر علوم انسانی با توجه به کنکور محوری نظام آموزشی ما .

- افزایش ساعت تدریس تاریخ در مقطع متوسطه به دلیل حجم مطالب و بحث برانگیز بودن       مطالب تاریخی

ب : استفاده از ابزار و فنون مؤثر در یاد گیری                                                                                                                                    - تهیه نقشه های تاریخی برای درک بهتر رویدادهای تاریخی و ارتباط آن با جغرافیا

-  خرید کتابهای منبع ومورد نیاز تاریخی  برای کتابخانه مدارس .                                        

– استفاده از فیلم های تاریخی در تدریس.                                                                                                   -  تشکیل کلاس یا کارگاه ثابت برای درس تاریخ در هر دبیرستان (با توجه به شرایط مدرسه)

-  تسهیل بازدید دانش آموزان از مراکز وآثار تاریخی به منظور برقراری ارتباط بین مفاهیم خشک کتاب وتاریخ تجربی ،حسی و زنده .                                                                                                              -  برگزاری منظم مسابقات دانش آموزی در  مورد رویدادهای تاریخی .                                    

            پ : دبیران تاریخ  

                                                    

   -  توجه دبیران تاریخ به اسناد و یافته های جدید و استفاده از آنان در کلاس درس

– به روز کردن اطلاعات تاریخی با مطالعه ویا شرکت در کلاسهای تخصصی ضمن خدمت.

- استفاده از روش های نوین تدریس به جای  روش های قدیمی وسنتی .

– استفاده دبیران از وسایل کمک آموزشی از جمله فیلم و ،نقشه های تاریخی و..در زمان تدریس

- مطالعه مجله تخصصی رشد تاریخ وتقویت این مجله وتشویق دیگران به مطالعه این مجله

– تشکیل انجمن های علمی تاریخ به منظور تبادل نظر و بهبود آموزش در رشته تاریخ

-  شرکت در فراخوان های مقالات تاریخ                                                                               تشویق دانش آموزان به تحقیق و پژوهش در رویدادهای تاریخی بویژه آنان که بازادگاه  یا محل زندگی          دانش آموزان در ارتباط است.(تاریخ محلی )

-  تشویق دانش آموزان به مطالعه کتاب ها و   مقالات تاریخی.

-  وسرانجام دبیران تاریخ باید بدانند که اگر جوانان امروز به گذشته و مبانی ملی وهویت خود بی توجه شدند معلمان تاریخ را مسئو ل آن می دانند.

    پيام هاي ديگران()   لینک

---

+ توضيحاتی در مورد اسامی و اصطلاحات تاريخی در کتب درسی تاريخ دوره متوسطه

داشناكسيون 

حزب سوسياليست ناسيونال ارمني موسوم به«داشناك تسوتون»به معناي اتحاد واتفاق يا اتحاد انقلابيون ارمن كه به اختصار داشناك خوانده مي شود در سال1890.م در شهر تفليس توسط کریستافرمیکائیلیان تاسيس شد.در همين زمان روزنامه اي به زبان ارمني در سويس به    نام دروشاك Drochak))

منتشرمی شد كه ناشر افكار اين حزب بود و به همين خاطر طرفداران اين حزب به دروشاكيست هم معروف شدند.هدف اصلي داشناكها مبارزه براي رهايي از سختگيري وستم دولت عثماني بود كه به قتل وغارت ارامنه ساكن مناطق تحت سلطه عثماني دست ميزدند.ولي دامنه مبارزه و اقدامات داشناكها به مناطق ارمني نشين قفقاز و آذربايجان ايران گسترش يافت.در ابعادي وسيع تر اين حزب ملي ارمني هدفش تشكيل ارمنستان مستقل  شامل ارمني نشين هاي عثماني وروسيه بود.همزمان با پيروزي مشروطيت در ايران گروهي از ارمنيان مهاجر وابسته به داشناكها به رهبري يپرم خان ،شعبه داشناكهاي گيلان را بوجود آوردند.اين گروه در دوره استبداد صغيرتحت تاثير مقاومت ستارخان ويارانش به  كمك مشروطه خواهان آذربايجان به پا خاستندوبه همراه ياران گرجي ، ارمني و گيلاني خود تاثير بسيار زيادي در فتح تهران و پيروزي مشروطه خواهان داشتند.پس ازفتح تهران داشناكها به عنوان يك حزب سياسي در رويدادهاي دوره دوم مشروطه وبعد از آن تاثير گذار بودندتا جايي كه رهبر آنها (يپرم) به عنوان رئيس نظميه تهران انتخاب شد.داشناكها درجريان التيماتوم روسها مثل بقيه احزاب سياسي مجلس دوم مخالف التيماتوم و بستن مجلس بودند ، گرچه چهره شاخص آنها ورئيس نظميه تهران (يپرم خان) خود از طرفداران پذيرش اخطار روسها بود واقدام به بستن مجلس كرد.در نتيجه كميته داشناكسيونها در تهران با اقدام يپرم مخالفت واز رفتارهاي وي بيزاري نمودند.داشناكهاي ايران پيروزي انقلاب مشروطه ايران را به نفع مناطق ارمني نشين قفقاز وعثماني مي دانستند. دريكي از بندهاي مرامنامه آنان آمده است كه تجدد ايرانيان فايده عظيمي براي تجدد عثماني و قفقاز وشرق نزديك دارا است.و...

 

منابع:

1- ايران دردوره سلطنت قاجار ، علي اصغر شميم

2- تاريخ هيجده ساله آذربايجان، احمد كسروي

3- مرامنامه احزاب سياسي در دومين دوره مجلس شوراي ملي، به كوشش منصوره اتحاديه

4- يپرم خان ، ترجمه ، نروس

 

 

 

 

 

    پيام هاي ديگران()   لینک

---

+ توضيحاتی در مورد اسامی و اصطلاحات تاريخی در کتب درسی تاريخ دوره متوسطه

به نام خدا

 

توضیح برخی واژه ها واصطلاحات موجود در کتب درسی تاریخ 

 

تهیه شده توسط:گروه تاریخ استان

 

بروشور شماره 2 

 

سازمان آموزش وپرورش استان کهگیلویه وبویراحمد

معاونت آموزش وپرورش نظری ومهارتی

گروه تاریخ متوسطه استان

آذر ماه 86

قراردادلاتاري(بخت آزمايي،   قرعه كشي ،شانسي)

 درسال 1306 ه .ق هنگام سومين سفر ناصرالدين شاه به اروپا، ميرزا ملكم خان وزير مختار ايران درلندن ، درجريان آن سفر امتياز لاتاري را از شاه گرفت. ملكم امتياز لاتاري را به نام يك فرانسوي موسوم به «بوزي –دوكاردل»كه گفته شده وابسته به دفتر ملكم خان در لندن بود درجريان اقامت شاه دراسكاتلند در سال 1889.م(1306.ق)ازناصرالدين شاه گرفت. به موجب اين امتياز كليه فعاليتهاي لاتاري ،وام هاي لاتاري وتشكيل شركت هاي مربوط به لاتاري ،فروش بليت هاي لاتاري وبازيهاي عمومي با لاتاري مانند چرخ رولت در ايران به مدت 75سال منحصرا در اختيار دوكاردل فرانسوي قرار مي گرفت.در مقابل اين امتياز 20درصد  سود خالص سالانه آن مي بايست به خزانه ايران پرداخت گردد.  ملكم و دوكاردول امتياز خودرا به يك كمپاني جديد به نام سنديكاي انگليسي –آسيايي     ( Anglo-Asiatic syndicate)    

به مبلغ 120000ليره  فروختند.خبر مربوط به فروش امتياز لاتاري به  اين شركت در ايران منتشر شد.در جو رقابت بين روسها و انگليسيها ، روسها اين امتياز را به عنوان افزايش نفوذ بريتانيا در ايران ، مورد اعتراض قراردادند.سر هنري دراموندلف وزير مختار انگلستان در ايران با اين عنوان كه اين نوع امتيازات توسط ملكم ودوستانش ،موجب به خطر افتادن امتازات با ارزش ديگر مي شود با آن مخالفت كرد. وسرانجام  امين السلطان صدر اعظم وقت ايران كه به مخالفت با ملكم خان معروف بود،بهترين فردبراي تحريك ديگران وانجام اقدامات لازم براي لغو امتياز لاتاري بود.ناصرالدين شاه در مقابل فشارهاي كاردار روس ووزير مختار انگلستان در ايران وتحريكات امين السلطان و مخالفت برخي علما بالاتاري به عنوان قمار، قرارداد لاتاري را لغو وملكم را از مقام رسمي خود در دولت ايران عزل واز كليه القاب وعناوين محروم كرد.ماجراي جنجال برانگيز لاتاري ضربه اي بزرگ به حيثيت اجتماعي ملكم كه از متفكران دوره ناصري بود وارد ساخت  و اگرروزنامه قانون رامنتشر نمي كرد ،اين گونه معاملات از او چهره بدي در ايران برجاي     مي گذاشت.

منابع: 

1- ايرانيان در ميان انگليسيها ،دنيس رايت ، ترجمه منوچهر طاهر نيا

2-روس وانگليس در ايران ، فيروز كاظم زاده ، ترجمه     منوچهر اميري

3 –سياستگران دوره قاجار ، خان ملك ساساني

 

 

    پيام هاي ديگران()   لینک

---

+ توضيحاتی در مورد اسامی و اصطلاحات تاريخی در کتب درسی تاريخ دوره متوسطه

فرقه شيخيه

در نيمه دوم سده دوازدهم هجري و همزمان با كشمكش ميان روحانيون اصولي و اخباري در ايران و عراق ،يكي از علماي احساء عربستان به نام شيخ احمد احسائي درجهان تشيع مطرح شد كه به دليل اينكه پيروانش اورا شيخ كامل مي ناميدند مسلك منتسب به وي "شيخيه " نام گرفت كه از فرق شيعه دوازده امامي واز لحاظ فقهي از گروه اخباريون است.

شيخ احمد پس از مسافرتهاي زياد به مناطق عربستان ،بحرين ،عراق وايران ، نامش برسر زبانها افتاد و مورد استقبال قشرهاي مختلف ، علما وفتحعلي شاه قاجار قرار گرفت.در جريان اقامت طولاني در يزد و شهرهاي ديگري از ايران طرفداراني پيدا كرد.در جريان يكي از مسافرتهايش به شهر قزوين و بحث با علماي اين شهر ،عقايد وي را كفر آميز دانسته و حكم به تكفيرش دادند.پس از اعلام تكفير شيخ احمد ، گروهي به شدت از وي طرفداري كردندوملقب به شيخي شدند وكساني كه در مقابلش ايستاده وافكارش راتكذيب مي كردند      با لاسري(مخالفين شيخ احمد كه خواندن نماز بالاي سر قبر امامان راجايز مي دانستند،برخلاف نظر شيخ احمد)  لقب گرفتند.

پس از مرگ شيخ احمددر سال 1826ميلادي يكي از شاگردانش بنام سيد كاظم رشتي جانشين وي گرديد.

 پس از سيد كاظم گروههاي زيادي مدعي جانشيني وي شدند كه در ميان آنان گروهي به رهبري ميرزا شفيع تبريزي در آذربايجان و گروهي ديگر به رهبري حاج محمد كريم خان (از خانواده قاجار ) در كرمان مطرح شدند.گروه كريم خاني در اكثريت قرار گرفته ودر قسمتهاي مركزي وجنوبي ايران طرفداران زيادي پيدا كردند.كرمان هم به يكي از مراكز عمده شيخي گري تبديل شد.تنش هاي فرقه اي كه از زمان شيخ احمددر اوايل سده نوزدهم ميلادي شروع شده بود تا سالهاي آغازين سده بيستم در تبريز ، كرمان و شهرهاي عراق با خشونت ادامه يافت.در سال 1905در گيري بين روحانيون اصولي (بالاسري ها)وشيخي هابه دليل حمله شديد برخي علما به شيخي ها برسر كنترل يك مسجد با موقوفات آن در كرمان اتفاق افتاد كه سرانجام به دخالت حكمران وقت كرمان   منجرشد. در نتيجه چهارتن از علماي اصولي كرمان دستگير ودر اداره حكومتي كرمان به پاهايشان چوب زدند .در نتيجه اين موضوع به يكي از بحثهاي روز تبديل شد ودر مجالس ومنابر از آن حادثه به عنوان ظلم عين الدوله سخن مي گفتند.

اختلاف عمده ي شيخيه با بقيه شيعيان دوازده امامي يكي به اصول دين آنها برمي گشت.شيخيه به چهار ركن از اصول دين يعني توحيد،نبوت ،امامت وشيعه كامل ( يك نفر كه بلا واسطه با امام دوازدهم ارتباط داردو واسطه بين امام و امت است) معتقدند.علاوه بر اين در مورد چگونگي زندگي امام در زمان غيبت با شيعيان ديگر اختلاف دارند.برخلاف عقيده شيعيان امامي  كه معتقدند امام درزمان غيبت با قالب جسماني زنده وفعاليت ميكند تا زماني كه ظهور كند  ،شيخيه معتقدند كه آن امام با قالب روحاني زنده مي باشدوروح آن امام از بدن يكنفر به بدن ديگري منتقل ميشود.انكار معراج جسماني پيامبر اسلام و معاد جسماني توسط شيخيه از ديگرموارد اختلاف بود.البته موارد اختلاف بيشتري وجود دارد كه بهتر است به منابع مختلف در این مورد مراجعه شود.

 

منابع:

۱ - شيخي گري وبابي گري ازنظر فلسفه ،تاريخ و اجتماع  (مرتضي مدرسي چهاردهي) ،

۲ - سلسله پهلوي ونيروهاي مذهبي به روايت تاريخ كمبريج                                                                                          -  تاريخ مشروطه ايران ( احمدكسروي)

 

    پيام هاي ديگران()   لینک

---